«Шаноўныя высокапаважаныя госці, дарагія сябры!
Перш за ўсё я хачу падзякаваць BELPOL і Германскаму фонду Маршала за арганізацыю гэтай дыскусіі і за тое, што сабралі разам такіх паважаных экспертаў.
Беларусь — яскравы прыклад таго, наколькі цесна звязаныя дэмакратыя і бяспека.
У 2020 годзе Беларусь разглядалі найперш праз прызму правоў чалавека і дэмакратыі. Але пасля поўнамаштабнага ўварвання Расіі ва Украіну ў 2022 годзе стала зразумела, што Беларусь — гэта таксама важнае пытанне еўрапейскай бяспекі.
Расійскія войскі ўварваліся ва Украіну з тэрыторыі Беларусі. Наша краіна стала плацдармам для агрэсіі.
Я часта думаю пра тое, наколькі інакш магла б скласціся гісторыя, калі б беларуская дэмакратычная рэвалюцыя перамагла ў 2020 годзе.
Магчыма, мы не змаглі б прадухіліць вайну Расіі. Але мы маглі б не дапусціць выкарыстання Беларусі для нападу на Украіну. І, магчыма, многія жыцці былі б выратаваныя.
Беларусь стала саўдзельніцай расійскай вайны не па волі беларускага народа, а праз Лукашэнку.
Ён абмяняў беларускі суверэнітэт на падтрымку Пуціна, якая дазволіла яму ўтрымацца ва ўладзе пасля паразы на выбарах 2020 года.
І мы не павінны выстаўляць Лукашэнку ахвярай Масквы.
Гэта быў яго свядомы выбар.
У выніку дзевяць мільёнаў беларусаў сталі закладнікамі рэжыму, а незалежнасць нашай краіны сістэматычна падрываецца.
І тое, што мы бачым сёння, не дае ніякіх падстаў меркаваць, што Масква і Мінск рыхтуюцца да міру.
Наадварот.
Яны пашыраюць вайсковую інфраструктуру, паглыбляюць вайсковае супрацоўніцтва і нарошчваюць расійскую вайсковую прысутнасць у Беларусі.
Менавіта гэта і паказвае сённяшняя справаздача BELPOL.
Я хачу падзякаваць камандзе BELPOL за іх выключную працу. Яны сабралі каштоўныя доказы таго, як рэжым Лукашэнкі мілітарызуе Беларусь і падтрымлівае расійскую ваенную машыну.
Справаздача паказвае маштабы ўдзелу Беларусі, нягледзячы на спробы Лукашэнкі схаваць гэта ці адмаўляць сваю адказнасць.
Расійскія войскі, вайсковыя аб’екты, палігоны, інфраструктура, звязаная з ядзернай зброяй, і ракеты «Арэшнік».
Інфраструктура, якая, паводле наяўных звестак, выкарыстоўваецца для падтрымкі расійскіх аперацый з беспілотнікамі супраць Украіны.
Пастаўкі ў Расію вайсковай тэхнікі, камплектуючых і дызельнага паліва. Гібрыдныя аперацыі супраць еўрапейскіх краін. І спробы вербаваць беларускіх грамадзян для ўдзелу ў расійскай вайне.
Нічога з гэтага не было б магчыма без супрацоўніцтва Лукашэнкі.
Лукашэнка — не гарант беларускага суверэнітэту. Ён — адна з галоўных пагроз для яго.
Гэтая справаздача важная, бо яна дае палітыкам, журналістам і экспертам у сферы бяспекі больш дакладнае ўяўленне пра тое, што адбываецца.
Але адных доказаў недастаткова. Нам патрэбныя дзеянні.
Па-першае, мы павінны павысіць цану далейшай мілітарызацыі. Санкцыі супраць рэжыму і яго ваенна-прамысловага сектара павінны заставацца ў сіле і належным чынам выконвацца. Мы павінны закрыць шчыліны, якія дазваляюць Расіі выкарыстоўваць Беларусь для абыходу абмежаванняў.
Па-другое, неабходна прыцягваць вінаватых да адказнасці. Тыя, хто дапамагае Расіі весці гэтую вайну, павінны адказаць за свае дзеянні. Доказы, сабраныя BELPOL, iSANS і Аб’яднаным пераходным кабінетам, павінны быць вывучаныя і выкарыстаныя адпаведнымі органамі.
Па-трэцяе, мы павінны падтрымліваць беларускае грамадства.
Беларускі народ выступае супраць гэтай вайны. У 2020 годзе мы прагаласавалі за перамены. Нягледзячы на гады рэпрэсій, многія працягваюць падтрымліваць Украіну.
Мы павінны выразна адрозніваць рэжым ад народа.
Лукашэнка — саўдзельнік Пуціна. Але беларускі народ — наш саюзнік у пабудове больш бяспечнай Еўропы.
Дарагія сябры!
Я рада, што сёлета мы дасягнулі важнага прагрэсу ў нашых адносінах з Украінай і прэзідэнтам Зяленскім.
Украіна ўмацавала супрацоўніцтва з беларускімі дэмакратычнымі сіламі. Мы адкрылі сваё прадстаўніцтва ў Кіеве, і нашы кантакты становяцца больш сістэмнымі.
Разам з Варшавай і Вільняй Кіеў становіцца яшчэ адным важным цэнтрам нашага руху.
Для Украіны відавочна: пакуль Беларусь застаецца пад уладай Лукашэнкі і залежыць ад Расіі, яна будзе працягваць ствараць пагрозу бяспецы.
Але свабодная і дэмакратычная Беларусь можа стаць надзейным суседам і моцным партнёрам Украіны.
Я веру, што больш цеснае супрацоўніцтва паміж Украінай і беларускімі дэмакратычнымі сіламі можа адкрыць новыя магчымасці для пераменаў у нашай краіне.
І мы павінны быць гатовыя да розных сцэнарыяў.
Калі Украіна дасягне поспеху, гэта можа адкрыць новыя магчымасці для Беларусі.
Калі будзе дасягнута спыненне агню, пытанне расійскіх войскаў, узбраенняў і вайсковай інфраструктуры ў Беларусі застанецца нявырашаным.
А калі Расія пойдзе на эскалацыю, Беларусь зноў можа быць выкарыстаная як плацдарм для агрэсіі.
Пры любым сцэнарыі Беларусь будзе ў цэнтры ўвагі.
Менавіта таму я звяртаюся да ўсіх экспертаў і партнёраў, якія сёння знаходзяцца ў гэтай зале, з просьбай дапамагчы нам вярнуць Беларусь у парадак дня еўрапейскай бяспекі.
Выкарыстоўвайце гэтую справаздачу. Абмяркоўвайце яе высновы ў сваіх сталіцах. Даносьце іх да ўрадаў, парламентаў і структур, адказных за бяспеку.
Нам патрэбная выразная стратэгія ў дачыненні да Беларусі. Калі адкрыецца новае акно магчымасцяў, мы павінны быць гатовыя дапамагчы вызваліць Беларусь з-пад кантролю Расіі і ад дыктатуры Лукашэнкі.
Дзякуй!»
