Беларусь — гэта фронцір Еўропы, а не проста «маленькі прыдатак Расіі». Сёння краіна з’яўляецца крыніцай рызык, але ўжо заўтра яна можа стаць ключом да стабільнасці ў рэгіёне. Дакумент Red Paper дае разуменне рызык і патэнцыялу Беларусі для інтэграцыі ў еўрапейскую сістэму бяспекі.
Red Paper аналізуе шэсць галоўных кірункаў, дзе Беларусь сёння выступае як гібрыдная пагроза, а заўтра дэмакратычная Беларусь можа стаць партнёрам еўрапейскіх дзяржаў. Чаму гэта важна? Таму што лёс Еўропы вырашаецца не толькі ў Брусэлі ці Берліне, але і ў Мінску, на мяжы з Украінай і Польшчай. Мы сабралі лічбы, факты і сцэнары, каб паказаць: гаворка ідзе не пра «маленькага суседа Расіі», а пра адзін з ключавых пунктаў еўрапейскай бяспекі.
Беларусь ператворана ў плацдарм для расійскіх войскаў. У 2024 годзе ваенныя выдаткі выраслі да $1,5 млрд, а новыя «ўмацаваныя раёны» на мяжы з Украінай і Польшчай сведчаць: краіна рыхтуецца не да абароны, а да наступу. Але ў будучыні дэмакратычная Беларусь можа скараціць лінію фронту НАТА з Расіяй амаль удвая.
Сёння Беларусь залежыць ад Расіі на 90% па газе і нафце, а яе атамная станцыя пабудавана на расійскі крэдыт. Але ў краіны ёсць велізарны патэнцыял у зялёнай энергетыцы — біямаса, вадарод, аднаўляльныя крыніцы. Дэмакратычная Беларусь магла б стаць новым энергетычным партнёрам Еўропы.
Прапаганда і кібератакі з Мінска і Масквы падрываюць еўрапейскую ўстойлівасць. Але падтрымка незалежных медыя і аналітычных цэнтраў можа ператварыць Беларусь з крыніцы дэзінфармацыі ў частку агульнаеўрапейскай медыясферы.
Сёння Беларусь убудавана ў расійскую ваенную эканоміку: больш за 500 прадпрыемстваў працуюць на абаронныя заказы Крамля. Але яе прамысловасць і лагістыка могуць быць перапрафіляваныя для інтэграцыі ў рынак ЕС, калі з’явіцца палітычная воля.
Лукашэнка і Крэмль выкарыстоўваюць людзей як зброю, ствараючы крызісы на межах Польшчы і Літвы. Але сама Беларусь можа стаць краінай, якая дапамагае кіраваць міграцыяй і падтрымліваць бежанцаў, а не шантажаваць імі суседзяў.
Сёння моладзь Беларусі — гэта, з аднаго боку, пакаленне выгнання, эміграцыі і рэпрэсій, а з другога — пакаленне, падвергнутае прапагандзе і мілітарызацыі. Сотні тысяч ужо з’ехалі. Але менавіта яны здольныя стаць драйверамі перамен і галоўным рэсурсам будучага вяртання Беларусі ў Еўропу.
