• Галоўнае адрозненне — менш бар’ераў і больш зразумелых правілаў. Праект зніжае парог для стварэння партыі: 500 заснавальнікаў не менш як з чатырох рэгіёнаў краіны (то бок як мінімум з трох абласцей і горада Мінска). Цяпер жа патрабуецца 5 000 членаў і ахоп усіх сямі рэгіёнаў з парогам не менш за 100 чалавек ад кожнай вобласці і ад Мінска. Уваход у палітыку стане прасцейшым.

• Ёсць і якасныя змяненні. Праект прама патрабуе ўнутранай дэмакратыі ў партыях: празрыстых выбараў кіраўніцтва, роўных правоў сябраў і зразумелых працэдур. Ён змякчае лішнія абмежаванні на міжнародныя кантакты, пакідаючы разумныя гарантыі бяспекі, каб партыі маглі вучыцца і супрацоўнічаць без рызыкі пакарання за кантакты. У выніку партыйная сістэма стане больш жывой, сумленнай і бліжэйшай да беларусаў.

• Калі партыя за дзевяць гадоў ні разу не вылучыла кандыдатаў на выбарах — гэта з’яўляецца падставай для яе ліквідацыі па рашэнні суда. Калі тры гады запар яна не падае абавязковыя справаздачы — гэта таксама падстава закрыць партыю па рашэнні суда. Перад гэтым партыі могуць быць вынесеныя папярэджанні і нават прыпыненне дзейнасці, але калі парушэнні не ўхіленыя, наступная ступень — ліквідацыя. У рэестры застаюцца жывыя партыі, якія працуюць і нясуць адказнасць перад людзьмі. Гэта ачысціць палітычнае поле і зробіць канкурэнцыю больш сумленнай.

• Каб у партыяў з’явіліся сумленныя і зразумелыя правілы гульні, а не залежнасць ад «кашалькоў» і адміністрацыйнага рэсурсу. Пры гэтым расходаванне сродкаў празрыстае: справаздачы і аўдыт становяцца публічнымі і правяральнымі. У дзеючым законе такіх субсідыяў няма — ён прадугледжвае толькі інфармацыйную і метадычную падтрымку з боку дзяржавы.

• Грошы дзеляць па галасах выбарцаў. Спачатку ў бюджэце ўсталёўваецца агульны ліміт на фінансаванне партыяў (да 0,2% даходаў бюджэту). Потым гэтую суму дзеляць напалову: палова размяркоўваецца партыям прапарцыянальна галасам на выбарах у парламент, другая палова — прапарцыянальна галасам на выбарах у мясцовыя саветы. Чым больш людзей прагаласавала за кандыдатаў партыі, тым больш яе доля ў дзяржаўным фінансаванні.

• Ёсць два важныя фільтры. Права на субсідыю атрымліваюць толькі тыя партыі, чые кандыдаты набралі не менш за 3% галасоў. І каб партыя-лідар не забірала ўсё фінансаванне і не атрымала неабгрунтаваную перавагу на наступных выбарах, у разлік для адной партыі залічваецца максімум да 30% галасоў. Астатняе размяркоўваецца паміж іншымі партыямі паводле тых жа правілаў.

Абмеркаваць праект і прапанаваць праўкі можна на некалькіх адкрытых пляцоўках:

• на сайце https://prastora.info

• у мабільным дадатку SVAE (у супольнасці «Праект Канстытуцыі Беларусі»)

• а таксама на платформе «Тры Сланы» http://tryslany.com

На кожнай з іх Вы можаце пакінуць каментар да канкрэтнага артыкула або агульны водгук — ананімна або пад сваім імем. Усе пляцоўкі абараняюць персанальныя даныя. Прапановы з гэтых рэсурсаў рэгулярна збіраюцца і перадаюцца ў рабочую групу для разгляду.