Сітуацыя ў Беларусі і вакол яе змяняецца. Амерыканцы паспяхова выцягваюць палітвязняў з турмаў, у Гаазе запушчана справа супраць Лукашэнкі, Расія зазнае ўдары па сваёй тэрыторыі, а рэжым змякчае праваенную рыторыку. Пры гэтым рэпрэсіі працягваюцца, хоць і змяняюць сваю форму. Гэта ўсё стварае новыя выклікі для дэмакратычных сілаў, але і новыя магчымасці. Як перахапіць палітычную ініцыятыву, каб змяніць статус-кво?

Мадэратарка:
Роза Турарбекава, доктар навук, эксперт па міжнародных адносінах

Спікеры(-кі):

1. Святлана Ціханоўская, прэзідэнтка-элект Беларусі, кіраўніца Аб’яднанага Пераходнага Кабінета
2. Віктар Бабарыка, беларускі грамадскі і палітычны лідар
3. Павел Латушка, намеснік кіраўніцы Аб’яднанага Пераходнага Кабінета, кіраўнік Народнага Антыкрызіснага Упраўлення
4. Павел Севярынец, сустаршыня Беларускай Хрысціянскай Дэмакратыі, пісьменнік, былы палітвязень
5. Арцём Брухан, спікер Каардынацыйнай Рады

Травеньскі візіт Святланы Ціханоўскай у Кіеў адкрывае новыя магчымасці для беларуска-украінскага супрацоўніцтва. Чым мы можам дапамагчы адно аднаму? Якія супольныя крокі могуць быць зробленыя ў найбліжэйшы час і што ўжо робіцца? Якія мусяць быць прыярытэты ў стратэгічным супрацоўніцтве?

Мадэратар:
Яўген Магда, украінскі палітолаг, дырэктар Інстытута сусветнай палітыкі

Спікеры(-кі):

1. Франак Вячорка, галоўны дарадца Святланы Ціханоўскай
2. Яраслаў Чарнагор, пасол па асаблівых даручэннях (МЗС Украіны)
3. Анатоль Міхнавец, віцэ-спікер Каардынацыйнай Рады
4. Вадзім Галайчук, сустаршыня Міжфракцыйнага аб’яднання дэпутатаў «За дэмакратычную Беларусь» Вярхоўнай Рады Украіны
5. Святлана Шаціліна, кіраўніца Місіі дэмакратычных сілаў Беларусі ў Кіеве

Мадэратарка:
Ксенія Луцкіна, журналістка, сябра Каардынацыйнай Рады 1 склікання, былая палітзняволеная

ТЭМА I. Пакараць нельга прабачыць. Дзе паставіць коску?

А: Без люстрацыі, праверкі і забароны на прафесію для ўсіх удзельнікаў рэпрэсіяў мы проста запраграмуем вяртанне да аўтарытарызму. Сістэма гвалту адновіцца, а ахвяры будуць здраджаныя. Справядлівасць і пакаранне злачынцаў — гэта адзіны падмурак, на якім можна пабудаваць давер да новых інстытутаў.

Б: Калі звольніць ці пасадзіць чыноўнікаў, сілавікоў і настаўнікаў, краіна проста спыніцца: не будзе каму кіраваць гарадамі, вучыць дзяцей і трымаць інфраструктуру. Нам патрэбен свой «пакт забыцця» і нацыянальнае прымірэнне, каб пазбегнуць новага расколу і забяспечыць спакойны транзіт улады.

Апаненты:
Мікалай Дзядок, грамадска-палітычны дзеяч, блогер, пісьменнік, двойчы былы палітзняволены
Роза Турарбекава, доктар навук, эксперт па міжнародных адносінах

ТЭМА II. Уцёкі з «Загончыку беларушчыны» vs Беларусь перадусім

А: Гвалтоўнае ці нават лагоднае пашырэнне беларускай мовы на ўсе сферы — гэта спроба ісці наперад з галавой, павернутай назад. У ХХІ стагоддзі выжываюць тыя, хто стварае прадукты глабальнага ўзроўню і канкурыруе на сусветным рынку. Абсалютна не важна, на якой мове напісаны код беларускага стартапа, створана навуковае адкрыццё ці вядзецца бізнес — на англійскай, рускай ці беларускай. Галоўнае — эфектыўнасць і вынік. Зацыкленасць на мове замыкае нас у лакальнай прасторы, у той час як нам трэба інтэгравацца ў сусветную эканоміку.

Б: Глабалізм без нацыянальнага падмурка — гэта шлях да поўнай асіміляцыі і растварэння ў «рускім свеце». Калі для нас мова і культура не важныя, то чаму мы наогул называемся беларусамі, а не проста жыхарамі нейкай тэрыторыі? Без сваёй ідэнтычнасці мы будзем вечна прайграваць інфармацыйную і культурную вайну Расіі. Дзяржава, якая не бароніць і не развівае сваю мову, не мае будучыні. Глабальны прадукт можа стварыць і беларус, але калі ён робіць гэта без сувязі са сваёй культурай, яго патэнцыял працуе на іншыя краіны, а не на Новую Беларусь.

Апаненты:
Аляксандр Фядута, грамадскі дзеяч, літаратуразнаўца, доктар гуманітарных навук, былы палітзняволены
Кацярына Ваданосава, папулярызатарка гісторыі Беларусі, музыка, тэлевядучая

ТЭМА III. Нейтралітэт гарантуе бяспеку Беларусі: за ці супраць?

А: Доўгі час многія беларусы паводле апытанняў схіляліся да статуса нейтральнай або пазаблокавай краіны як найлепшай гарантыі няўцягвання ў рэгіянальныя або глабальныя ваенныя канфлікты ды геапалітычныя супрацьстаянні. Мадэль Швейцарыі або варыянт «фінляндызацыі» як страты геапалітычнага манеўра, але захавання эканамічнай незалежнасці і суверэнітэту прапануюцца як выйсце побач з агрэсіўным і амбітным суседам.

Б: Ранейшыя фарматы нейтралітэту не працуюць у сучасным свеце, нават тыя краіны, што раней мелі пазаблокавы статус, цяпер яго імкліва пазбаўляюцца. Мы трапілі ў час новых глабальных супрацьстаянняў і Беларусь можа атрымаць бяспеку толькі ў складзе таго ці іншага ваенна-палітычнага блока. Ці гэта мусіць быць блок NATO або нейкая іншая рэгіянальная формула бяспекі, вызначаецца выключна мэтазгоднасцю і ўмовамі ўваходжання.

Апаненты:
Андрэй Казакевіч, доктар палітычных навук, дырэктар Інстытута палітычных даследаванняў «Палітычная сфера»
Зміцер Міцкевіч, журналіст «Белсат», аналітык у сферы нацыянальнай бяспекі і абароны

Змены ў Беларусі — пытанне часу. Усе дыктатуры падаюць. Пытанне: што пасля? Якім можа быць дэмакратычны транзіт? Якія рэформы трэба правесці і ці мае сэнс іх рыхтаваць ужо сёння? Ці магчыма вывесці Беларусь з татальнай залежнасці ад Расіі? Што Еўрасаюз можа прапанаваць Беларусі, а Беларусь Еўрасаюзу? Мы мусім думаць не толькі пра тое, ад чаго мы хочам сысці, але і пра тое, да чаго мы прапануем рухацца.

Мадэратар:
Аляксандр Кныровіч, прадпрымальнік, блогер, тэлевядучы

Спікеры(-кі):

1. Дзмітрый Крук, даследчык, BEROC
2. Леў Львоўскі, акадэмічны дырэктар BEROC
3. Аліса Рыжычэнка, Прадстаўніца па эканоміцы і фінансах Аб’яднанага Пераходнага Кабінета
4. Анатоль Лябедзька, дырэктар Цэнтра «Еўрапейскі Дыялог», дарадца Святланы Ціханоўскай па канстытуцыйнай рэформе і парламенцкім супрацоўніцтве
5. Юлія Міцкевіч, гендарная экспертка, Прадстаўніцтва па сацыяльнай палітыцы Аб’яднанага Пераходнага Кабінета
6. Юрый Губарэвіч, старшыня Руху «За Свабоду», каардынатар кампаніі Кадравы Рэзерв

Мадэратарка:
Марыя Ландо, экспертка па развіцці арганізацыяў грамадзянскай супольнасці

1. Аналітычны даклад: «Параўнальны аналіз нацыянальных дыялогаў у Германіі, Польшчы і Іспаніі як магчымых мадэляў выхаду з палітычнага крызісу ў Беларусі»

Публічная прэзентацыя даклада, яго ключавых высноў і рэкамендацыяў. У дакладзе разглядаліся прыклады нацыянальных дыялогаў — фарматаў, у межах якіх розныя палітычныя і грамадскія сілы змаглі пераадолець палітычны крызіс, дамовіцца пра правядзенне рэформаў і аднавіць грамадскую згоду.

Прэзентатар:
Арцём Брухан, намеснік кіраўніка Народнага Антыкрызіснага Упраўлення

2. Пазітыўная альтэрнатыва — візія новай Беларусі

Пазітыўная альтэрнатыва — чарцяжы беларускага дома ў еўрапейскім квартале.

Прэзентатар:
Анатоль Лябедзька, дырэктар цэнтра «Еўрапейскі дыялог», дарадца Святланы Ціханоўскай па канстытуцыйнай рэформе і парламенцкім супрацоўніцтве;

3. Праект «Раёнка»

Праграма дапамогі для ўразлівых груп беларусаў і беларусак, якая дапаможа звязацца з беларускім лекарам і задаць пытанні. Праграма плануе стаць прыкладам сувязі беларусаў за мяжой з беларусамі ўнутры краіны.

Прэзентатар:
Станіслаў Салавей, намеснік прадстаўніцы па сацыяльнай палітыцы Аб’яднанага Пераходнага Кабінета

4. Платформа «Тры Сланы»

Прэзентацыя абноўленай платформы «Тры Сланы». Лічбавы хаб грамадска-палітычнай актыўнасці прадэмакратычнай беларускай супольнасці, які дае зручныя інструменты працы з аўдыторыяй. Гэтым летам каманда Новай Беларусі абнавіла функцыянальную частку і знешні выгляд — і хоча паказаць магчымасці гэтай платформы.

Прэзентатар:
Данііл Гаркавы, платформа «Тры Сланы» / праект Новая Беларусь

5. Лічбавыя інструменты Офіса Святланы Ціханоўскай

Прэзентацыя двух інструментаў для лічбавай інфраструктуры грамадзянскай супольнасці (НДА, дыяспаральныя арганізацыі і палітычныя структуры):

1. Закрытая платформа абмену рэсурсамі — абсталяванне, памяшканні, экспертыза і інш. — між арганізацыямі, дзеля ўзаемнага ўзмацнення прадстаўнікоў сектара;
2. Анлайн-прастора (анлайн-мапа) беларускіх акцыяў па ўсім свеце.

Прэзентатарка:
Маргарыта Ворыхава, дарадца Святланы Ціханоўскай па моладзевай палітыцы і студэнцтве

6. Роўнасць, інклюзіўнасць, адказнасць: праект гендарных палітык для беларускіх дэмсілаў

Дакумент падрыхтаваны групай экспертак, беларускіх і міжнародных, пасля інтэрв'ю і кансультацый з прадстаўніцамі ОСЦ, АПК і КР, і ўяўляе сабой рэкамендацыі па ўкараненні гендарнай роўнасці, інклюзіўнасці і падсправаздачнасці, супрацьдзеянні харасменту і дыскрымінацыі ўнутры дэмсілаў, у любых відах дзейнасці і працы, грунтуючыся на прынцыпах і стандартах Рады Еўропы.

Прэзентатарка:
Грацыела Піга, кансультантка Рады Еўропы, доктарка навук

7. Наш Грунвальд-2027. Ідэі, мэты, задачы

Кампанія «Наш сьцяг над Грунвальдам!» — гэта ініцыятыва, якая мае на мэце мэмарыялізаваць і ўшанаваць памяць ваяроў — удзельнікаў Грунвальдзкай бітвы, што паходзілі зь цяперашніх беларускіх земляў. Галоўная задача кампаніі — забясьпечыць прысутнасьць беларускай нацыянальнай сымболікі — бел-чырвона-белага сьцяга і герба «Пагоня» — на афіцыйных пляцоўках у дні адзначэньня чарговых угодкаў перамогі. Яшчэ адной мэтай кампаніі зьяўляецца пашырэньне ўдзелу беларусаў у сьвяткаваньні праз правядзеньне адпаведнай інфармацыйнай кампаніі, а таксама заахвочваньне беларускіх рэканструктараў сярэднявечча да арганізаванага і акцэнтаванага ўдзелу ва ўрачыстасьцях, каб зрабіць беларускую прысутнасьць больш заўважнай.

Прэзентатар:
Юрый Меляшкевіч, выканаўца абавязкаў старшыні Партыі БНФ

8. «Belarus Democracy Tokens: канцэпцыя сістэмы самафінансавання дэмакратычнага руху»

Дэмакратычным сілам патрэбныя інструменты, якія зробяць самафінансаванне простым і прывабным для беларусаў і беларускага бізнесу. У прэзентацыі прадстаўлю канцэпцыю Belarus Democracy Tokens — сістэмы, якая фіксуе ўнёскі данатараў і прадугледжвае прызнанне іх падтрымкі ў будучай дэмакратычнай Беларусі. Запрашаю ўсіх зацікаўленых далучыцца да абмеркавання і развіцця гэтай ідэі.

Прэзентатарка:
Аліса Рыжычэнка, прадстаўніца па эканоміцы і фінансах Аб’яднанага Пераходнага Кабінета