• Статут Сойма — гэта праект закона, які задае зразумелыя і празрыстыя правілы працы будучага парламента: як ён уладкаваны, як праходзяць сесіі і галасаванні, як фарміруюцца фракцыі і камісіі, як вядзецца заканатворчасць і парламенцкі кантроль.

• «Статут» па-беларуску — гэта ўстаў, збор устаноўленых правілаў, альбо закон, які задае асновы работы інстытута. Слова вядомае з часоў Статутаў ВКЛ — кодэксаў права XVI стагоддзя. То-бок гэта не проста ўнутраны рэгламент, а важны прававы акт.

• Таму правілы работы будучага парламента названыя менавіта так — «Статут Сойма». Гэта нарматыўны акт, які мае сілу закона, а не проста інструкцыя для парламента.

• І яшчэ важная дэталь. У адрозненне ад звычайных законаў, якія ідуць на подпіс прэзідэнту, сам Статут падпісвае і публікуе старшыня Сойма. То-бок правілы дзейнасці парламента зацвярджае сам парламент — гэта яго ўнутраная справа, замацаваная законам, у якую іншыя інстытуты ўлады не могуць умешвацца.

• Розніца прынцыповая. Рэгламент Палаты прадстаўнікоў — гэта ўнутраны дакумент, прыняты пастановай самой Палаты для апісання яе бягучых працэдураў. Ён не задае гарантыяў высокага ўзроўню адкрытасці, палітычнай канкурэнцыі і балансу сілаў, а значыць лёгка пакідае прастору для закрытасці і адміністрацыйнага ўплыву.

• Статут Сойма — па сваёй сіле закон, які адразу фіксуе правілы гульні для ўсіх і робіць парламент падсправаздачным грамадству. У ім замацаваныя шматпартыйнасць, прапарцыйнае прадстаўніцтва, адкрытасць і ўлік меркавання меншасці, а галоўнае — падрабязныя працэдуры, якія абараняюць дэмакратычнасць працы парламента на практыцы.

• Асобна агавораныя магчымасці эфектыўнага ўдзелу грамадзянаў, у тым ліку прадугледжаныя самім Статутам працэдуры заканадаўчай ініцыятывы грамадзянаў, публічныя абмеркаванні, магчымасць накіроўваць прапановы і нават збіраць электронныя подпісы за ініцыятывы. У выніку Статут абараняе Вашае права бачыць і ўплываць на тое, як прымаюцца рашэнні ў парламенце.

Абмеркаваць праект і прапанаваць праўкі можна на некалькіх адкрытых пляцоўках:

• на сайце https://prastora.info

• в мобильном приложении SVAE (в сообществе «Праект Канстытуцыі Беларусі»)

• а таксама на платформе «Тры Сланы» http://tryslany.com

На кожнай з іх Вы можаце пакінуць каментар да канкрэтнага артыкула або агульны водгук — ананімна або пад сваім імем. Усе пляцоўкі абараняюць персанальныя даныя. Прапановы з гэтых рэсурсаў рэгулярна збіраюцца і перадаюцца ў рабочую групу для разгляду.